BİTKİ BESİNLERİ VE TOPRAK DÜZENLEYİCİLER > Gübre Çeşitleri

Çiftlik Gübreleri

(1/1)

werne:
ÇİFTLİK GÜBRESI


Çiftlik gübresi, batıda  bitkisel tarımda yoğun biçimde kullanılmaktadır. Bu nedenle yoğun biçimde hayvancılık yapılan Hollanda’da geçmiş yılarda Hektara (ha) verilebilecek Çiftlik Gübresi miktarı 11O ton ile sınırlandırılmıştır.

Ayni dönemde Almanya da ise hektar başına bir büyük baş hayvan gübresinden fazla gübre kullanan işletmeler tarımsal destekleme kapsamı dışına alınmak suretiyle kısıtlama getirilmiştir.

Yani özellikle aşırı çiftlik gübresi kullanımı ile yer altı sularına nitrat karışmasının önüne geçilmesi
için  Hollanda'da 110 ton/ha olan azami kullanımın Almanya'da 15 - 16 ton (hektar) olduğu söylenebilir.

Tarımda çiftlik gübresi kullanımı esas itibarıyla bitkisel ve hayvansal tarımın  biri birini desteklemesi yönünden önem kazanmaktadır.

Çiftlik gübresi kullanılarak topraktan alınan Bitki Besin Maddeleri tekrar toprağa iade edilmek suretiyle, toprağın bazı Bitki Besin Maddeleri ve fiziki özellikler yönünden
zenginleşmesi sağlanmaktır.

Çifttik gübresinde bulunan Bitki Besin Maddelerinin  miktarı ve türleri , gübrenin korunması  şekline ve hayvanın beslenme rejimine bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Bu nedenle, örneğin, seracılıkta, ürün ve
Bitki Besin Maddeleri arasındaki dengenin daha hassas olması nedeniyle çiftlik gübresi  kullanılması önerilmemektedir.
Keza, çiftlik gübresinin ilk yıl kısmen yararlı hale dönüşmesi ve izleyen yıllarda kullanıma devam edildiği tahkirde etkisinin birikimi biçimde artması da verilen Bitki Besin Maddesi ile bitkinin ihtiyacı olan Bitki Besin Maddesi arasındaki kilo gram olarak ilişki  kurulması güçleşmektedir.

Çiftlik gübresinin Bitki Besin Maddesi oranının nispeten düşük olması da, belirli miktarda Bitki Besin Maddesinin tamamının  bu yolla sağlanması halinde kullanılması gereken çitlik gübresi ağırlığını büyük boyutlara ulaştırmakta ve yoğun Bitki Besin Maddesi kullanan bitkilerde pratik olmaktan çıkmaktadır.

Aynı nedenlerle, çiftlik gübresinin uzun mesafelerde taşınması zorlaşmakta ve ticari bir mal olarak alım satımı yaygınlaşmamaktadır.

Bu sakıncaları kısmen ortadan kaldırmak için Avrupa'da çiftlik gübresi, sıvılaştırılmak, ve  bazı bitki besin maddeleri ilave edilmek ve kullanmadan önce iyice karıştırılmak suretiyle uygulanmaktadır.

Bu sistemde Çiftlik gübresi büyük yer altı  depolarda muhafaza edilmekte ve karıştırılmış sıvının  kullanılmadan önce bitki besin maddesi tahlili yapılarak, toprağa yeknesak değerde gübre uygulanmaktadır.

Yukarıda da belirtildiği gibi. çiftlik gübresinin bitki besin maddesi kompozisyonu, gübrenin muhafaza şekli Ve hayvanın beslenme rejimi ile yakından ilgilidir.

Çiftlik gübresi için Çeşitli ülkeler  de  tespit edilebilen ortalama bitki besin maddesi vasıllıkları şöyledir:

    Bir Ton Çiftlik Gübresinde  Kilo gram Besin Maddesi


                        Türkiye   Almanya   ABD   Hollanda   İngiltere
AZOT(N)                              11,7   8.8   8.0   4.4      6.0
FOSFOR(P2O5)              8.8   4.4   2.0-   1.8   3.0
POTASYUM(K20)                  8.3   12.3   10.0   5.5   7.0
TOPLAM                        28,8   25,5   20.0   11,7   16.0

Sığır gübresi için verilen bu rakamlar, İngiltere'de tavuk gübresi için tonda 17 - 42 kg Azot(N), 18 - 28 kg Fosfor (P2O5 )ve 13 - 19 kg Potasyum (K2O)  olarak değişmektedir

Yaklaşık 450 - 500 kg ağırlığında bir süt ineği günde 37 kg,
1000 adet yumurta tavuğu ise günde 103 kg
yaş gübre üretir.

Baharda uygulanan çiftlik gübresinden  1.5 kg/ton azot     , 2kg/ton P2O5 ve 4 kg/ton K2O sağlanır iken, gübrelemenin sonbahar ve kışın yapılması halinde azotun büyük ölçüde yitme tehlikesi vardır.

Bu nedenle, çiftlik gübresinin azotun en fazla yararlı olacağı ilkbaharda kullanılması tavsiye edilmektedir.

Tarlaya uygulanan çiftlik gübresinde fosfor ve potasyum yitmesi çok az olacağından bu bitki besin maddeleri yönünden ise uygulama mevsimi önemli değildir.

Öte yandan, yukarıda 2 kg/ton olarak verilen P2O5 çiftlik gübresinin ilk yıl sağladığı Bitki Besin Maddesi miktarıdır. Çiftlik gübresinin gerek fosfor gerekse potasyum katkısı 2. ve 3. yıllarda da devam edecektir.

Sağlanacak Bitki Besin Maddeleri yönünden  çiftlik gübresinin korunma şekli de çok önemlidir.

Sıvılaştırarak  koruma yapılmaması halinde azotun %20 si, kükürtün % 7 si ve potasyumun % 35 i mevsim boyunca yitecektir. Bunu önlemek için, gübreyi üstü ve yanları kapalı altı sert (beton) bir depoda muhafaza etmek
gerekir.

Keza, gübrenin bastırılarak depolanması ve kullanılıncaya kadar hiç bozulmaması halinde, ayrıca % lO civarında azotun gaz haline dönüşerek yitmesi de önlenecektir.

Gübrenin çok gevşek depolanması ve sık sık alt üst
edilmesi halinde azotun %40 na yakın bir kısmı da ayrıca yitecektir.

Görüleceği gibi, çiftlik gübresinin besin değerinde asıl yitme azot (N) miktarında olmaktadır.

Bununla beraber, gerekli tedbirler alınmadığı takdirde aşama aşama, potasyum ve fosforun da yitmesi muhtemeldir.

Çiftlik gübresinin korunmasında şu hususlara dikkat etmek gerekir:

1) Hayvanların bulunduğu yerde yataklık kullanılmak suretiyle, hayvanlar için temiz ve kuru bir ortam sağlanmalı ve sıvı gübrenin akması önlenmelidir ( Bu önlem Potasyum için önemlidir),
2) Gübre tercihan  beton depoda saklanmalıdır. Bu mümkün değil ise gübre yığını  hava koşullarından en az etkilenecek bir yerde ve sert bir zemin (beton gibi) üzerinde saklanmalıdır.
3) Gübre yığını  iyice sıkıştırılmalıdır,
4) Gübre yığını yeter düzeyde nem ihtiva etmelidir,
5) Yığın, imkanlar çerçevesinde bozulmadan saklanmalıdır,
6) Gübre tarlada bekletmeksizin toprakla karıştırılarak verilmelidir. Bazı bitki türlerinde, çayır ve mera gibi, ahır gübresi toprak üzerine yayılarak verilmelidir.
7- Çiftlik gübresinin  çok değişik başka tarımsal ve hatta evsel atıklarla birlikte çoğaltılarak, daha sağlıklı ve dayanıklı bir biçimde korunması için en uygun yöntem olan KOMPOST ise en uygun yöntemdir.

Görüleceği gibi çiftlik gübresinin Türkiye'de uygulandığı gibi açıkta yağmur altında muhafazası; hatta yer yer iyice yanması için güneşin altında yayılması; veya tarlada öbekler halinde veya yayılarak bekletilmesi gübrenin besin değerini düşürmektedir.

 Keza, çeşitli gübreleme rehberlerinde geçen iyice yanmış ifadesinin, yukarıda açıklandığı gibi usulüne uygun biçimde korunmuş veya KOMPOST halinde getirilmiş  gübre biçiminde anlaşılması gerekir.

Hakan Mehmet Karahanoglu:
Paylaştığınız bu faydalı ve güzel bilgiler için teşekkür ederiz.

Navigasyon

[0] Mesajlar

Tam sürüme git